Modül 4 · Bölüm 6
Tarımsal üretimde pestisit kullanımının azaltılması
Fitofarmasötiklerin kullanımındaki azalma, Bitki Koruma Ürünleri Eğitimine ilişkin Yönetmelik gerekliliklerine uygunluğa dayanmaktadır. Bitki koruma ürünleri ticaretine ilişkin koşullar ve bitki koruma ürünleri ticaretine ilişkin verilerin yönetimi ve aktarımına ilişkin kurallar, bitki koruma ürünlerinin uygulanmasına yönelik cihazların doğru çalıştırılmasına ilişkin gereklilikler ve bunların denetimlerinin gerçekleştirilme koşulları, bitkilerin zararlı organizmalara karşı entegre korunmasına ilişkin kurallar, ülke sınırlarında belirli fitofarmasötiklerin dolaşımını ve kullanımını yasaklayan karar, bitki koruma ürünlerinin piyasaya sürülmesi ve pestisitlerin sürdürülebilir kullanımını sağlamaya yönelik topluluk önlemleri ile ilgili mevzuatlar Avrupa Parlamentosu tarafından belirlenmiştir.
Bitki koruma ürünü (PPP) kullanımının azaltılmasına ilişkin olarak, entegre mücadelede hastalık ve zararlı etmenlerinin doğrudan kontrolüne yönelik öncelikle zararlı organizma popülasyonlarını zarar eşiğinin altında tutmayı hedef alan ve bu kontrolde kimyasal olmayan bitki koruma yöntemlerini öncelikle tercih eden yöntemler kullanılmaktadır. Bu yöntemler aynı zamanda düşük riskli bitki koruma yöntemleri olarak da anılır ve fiziksel, biyoteknik ve biyotik önlemleri içerir. Kimyasal olmayan bitki koruma yöntemleri arasında mikroorganizmalara dayalı "düşük riskli PPP", bitki özleri ve feromonlar, diğer düşük riskli maddeler ve temel maddelerin kullanımı da yer almaktadır.
Tarımsal ve tarım dışı alanlarda pestisit kullanımının azaltılması, kimyasal olmayan koruma yöntemlerinin (zararlı organizmaların mekanik kontrolü, temel maddelerin kullanımı, bitkilerin biyotik korunması...) kullanılmasıyla mümkündür. İnsan sağlığı açısından daha büyük bir risklerin mümkün olduğunca önlenebilmesi amacıyla, pestisitlein güvenli kullanımının sağlanamadığı veya hastalık ve zararlı etmenlerinin alternatif yöntemlerle kontrol altına alınabildiği kamuya açık alanlarda pestisit kullanımı sınırlandırılmakta veya tamamen yasaklanmaktadır. Aynı zamanda pestisit kullanımında riske maruz kalabilecek kamusal alanlardaki kişilerin olası maruziyetlerinin de dikkate alınması gerekmektedir. Yol kenarları, demiryolları gibi tarım dışı alanlarda kimyasal olmayan yöntemler kullanılır (örn. buhar kullanılarak yabani ot kontrolü...). Pestisit kullanımını azaltma açısından, spor sahalarında pestisit kullanımı noktasal kullanımla sınırlıdır ve yalnızca pestisit kullanımı gerekliyse geçerlidir. Bu, pestisit kullanıldıktan sonra oyun alanlarında kalan kişilerin mümkün olan en düşük maruziyetini sağlar.
Kimyasal olmayan bitki koruma yöntemleri kullanılarak pestisit kullanımının azaltılması
Fiziksel önlemler
Fiziksel önlemler, zararlı organizmaların kültür bitkilerine erişimini engelleyen veya sınırlayan önlemler ile zararlı organizmaların yakalanmasına veya yok edilmesine yönelik önlemlerdir. Bu önlemler mümkün olduğunca pestisit kullanımını azaltmak için kullanılabilir. Fiziksel önlemler şunları içerir:
- Tohumların ve diğer ekim materyallerinin temizlenmesi (kirliliklerin giderilmesi, tohum bitkilerinden veya diğer ekim materyali kaynaklarından enfekte bitkilerin uzaklaştırılması);
- Ekim malzemesinin ısıl işlemi (tohumların veya diğer ekim malzemesinin belirli bir sıcaklıkta belirli bir süre su banyosuna daldırılması - ekim malzemesindeki patojenik bakterileri, fitoplazmaları veya virüsleri yok etme yöntemi; tohumların düşük sıcaklıklara maruz bırakılması...);
- Su buharı yardımıyla toprak dezenfeksiyonu (bahçecilikte, özellikle korunan alanlarda yetiştirilirken);
- Enfekte bitki parçalarının kesilmesi (elma küllemesi, elma kanseri veya armut ateş yanıklığı...);
- Toprak işleme (topraktaki zararlı böcek popülasyonunun azaltılması, toprağın sürülmesi yabani otların özellikle çok yıllık olanların ortaya çıkmasını ve büyümesini etkileyebilir);
- Çeşitli zararlıların kontrol önlemleri (zararlıların elle uzaklaştırılması; su veya hava akımıyla yıkama; kül, diyatomlu toprak kullanımı...);
- Zararlı böcek türlerini yakalamak için renkli yapışkan tuzaklar, hafif yemler ve tuzak yemleri kullanımı (hafif yemler, farklı renklerde yapışkan tahtalar ve tuzak yemleri esas olarak zararlıların izlenmesi için tasarlanmıştır, ancak sınırlı ölçüde popülasyonu azaltmaya da yararlar);
- Çeşitli tuzakların (kemirgenleri yakalamak için...) ve ses kovucuların (kuşlar veya kemirgenler için) kullanımı;
- Zararlıların engellerle bitkilere erişmesini önleme (örtüler, böcek ağları, kuş ağları, böcek saldırılarına karşı tarla kenarlarındaki yüksek bariyerler, çitler ve vahşi hayvanlara karşı elektrikli teller);
- Mekanik yabancı ot kontrolü (mekanik veya manuel yabani ot ayıklama, çapalama, biçme, malçlama...);
- Buhar, sıcak köpük, alevle yakma ile yabani ot kontrolü (yollar, demiryolları...)
Biyoteknik önlemler
Biyoteknik zararlı kontrol önlemleri, zararlıların belirli kimyasal uyaranlara karşı bazı doğal reaksiyonlarını kullanan ve cezbedicilerin (örneğin feromonlar), caydırıcıların ve gıda yemlerinin kullanımını içeren prosedürlerdir.
Feromonlar, böcekler tarafından küçük miktarlarda salgılanan ve aynı türün bireyleri arasında karşılıklı iletişime yönelik maddelerdir. Bitki korumada, feromonlar esas olarak tarlalardaki veya ürünlerdeki belirli ekonomik zararlıların popülasyonlarını izlemek için kullanılır. Feromon yemleri ile zaman ve mekanda zararlıların varlığını ve populasyonunu belirleriz.
Feromonlara dayalı bazı haşere kontrol yöntemleri de geliştirilmiştir bunlardan biri karıştırma yöntemidir. Seks feromonları, erkekleri çiftleşecek dişileri bulmaktan alıkoymak için kullanılır ve bu nedenle dişiler döllenmemiş yumurta bırakır. Şaşırtma yöntemi, elma ve şeftali maşalarını kontrol etmek için kullanılır. Zararlı popülasyonu çok büyük değilse, plantasyon izole edilmişse ve daha büyük bir kompleks içerisinde ise yöntem daha etkilidir.
Feromonlar ayrıca "toplu avlanma" olarak da kullanılır. Feromonlar, tuzaklara yakalanacak böcekleri çekmek için kullanılır. Feromonlu tuzaklar plantasyonda olmalı veya üretim tesisine eşit ve yeterli sayıda dağıtılmalıdır, böylece içlerinde ve dolayısıyla popülasyonlarında yeterince çok sayıda böcek hapsedilebilir ve sonuç olarak neden oldukları hasar azaltılabilir.
Biyotik önlemler
Biyotik koruma, bir organizmanın başka bir organizmanın popülasyon yoğunluğunu azaltmak için kullanıldığı bir koruma yöntemidir. Biyotik korumanın amacı, diğer organizmaların zararlılarla veya patojenlerle onları yok ederek veya gelişimlerini engelleyerek etkileşime girmesidir. Bitki patojeni mantarların ayrıca onları parazitleştiren veya onlara zarar veren maddeler (antibiyotikler) yayarak büyümelerini engelleyen rakipleri (antagonistler, patojenler) vardır, dolayısıyla organizmalar arasında alan ve yiyecek için sürekli bir rekabet vardır.
Yaşam tarzlarıyla zararlı organizmaların kontrolünde yetiştiriciye fayda sağlayan organizmalara faydalı organizmalar = doğal düşmanlar denir. Biyotik korumada türler arasındaki ilişkiler hakkındaki bilgilerden yararlanılır ve seçilen faydalı organizmalar ile zararlı organizmaların popülasyonları azaltılarak ekonomik zarar eşiğinin altında tutulması sağlanır. Yararlı organizmalar böcekler, akarlar, entomopatojenik nematodlar, mantarlar, bakteriler, virüslerdir. Böcekleri, akarları, mantarları, bakterileri ve hatta bazı yabani otları kontrol etmek için kullanılabilirler.
Biyotik bitki korumada, zararlı organizmaları kontrol altına almak için yaşayan faydalı organizmalar kullanılır. Zararlı organizmalar üzerindeki etki şekline bağlı olarak faydalı organizmalar dört gruba ayrılır:
1.) Yırtıcı hayvanlar: bitki zararlılarıyla beslenen ve onları yok eden böcekler, akarlardır. Bir yırtıcı hayvan popülasyonunu başarılı bir şekilde sürdürmek için, uygun gelişim aşamasında yeterli sayıda zararlının bulunması ve yırtıcı hayvanların gelişmesine olanak tanıyan yerleşik çevre koşullarının bulunması gerekir. Böcekler ve eklembacaklılar arasında en başarılı yerli faydalı yırtıcılar uğur böceği, thrips , kemirgenler, tahtakuruları ve akarlardır. Yırtıcı hayvanlar açık havada ve korunaklı alanlarda bitki zararlılarının popülasyonunu azaltır.
2.) Parazitoidler: Avcılara göre konakçı konusunda daha uzmanlaşmış böceklerdir. Konakçıya (yumurta, larva, böcek veya yetişkin zararlı) bir veya daha fazla yumurta bırakırlar. Parazitoidin yumurtadan çıkan larvaları konağın dokusuyla beslenir ve görünümü değişir ancak hemen ölmez. Zararlıdan yetişkin bir parazitoid ortaya çıkar. Örnek vermek gerekirse uzun yıllardan beri biyolojik mücadelede kullanılan bir kalkidoid yaban arısı (Encarsia formosa) türü iyi bilinen bir sera beyaz sineği parazitoididir.
3.) Patojenler: Konakçılarını, böcekleri ve diğer hayvan organizmalarını enfekte eden mantar, bakteri veya virüslerdir. İçlerine nüfuz ederek zayıflamalarına ve hatta ölmelerine neden olurlar. Eylem ilkesi parazitliktir. Böcek patolojisinde bunlara entomopatojenik organizmalar da denir.
4.) Antagonistler: Zararlı organizmaların hayatta kalmasını veya patojenitesini etkiler, ancak bunları besin kaynağı olarak kullanmazlar. Zararlı organizmalarla yiyecek ve yer için rekabet ederek (rekabet) veya salgıladıkları maddelerle onları rahatsız ederek (antibiyoz) onların büyümesini ve çoğalmasını engellerler.
Biyotik korumada yaklaşımlar şunlardır:
- Koruyucu biyotik koruma: Yerli faydalı organizmaları koruduğumuz ve onlara yerleşme ve üreme için uygun koşullar sağladığımız önlemlere dayanmaktadır;
- Klasik biyotik koruma: Zararlı organizmanın köken bölgesinde yerel olmayan yararlı bir organizma aradığımız ve onu, yerel olmayan zararlının plansız yayıldığı ve dolayısıyla etkili doğal düşmanları olmayan bir bölgeye yerleştirdiğimiz bir biyotik koruma yöntemidir.
- Yararlı organizmaların kitlesel yayılması ve hedefli salınımı: Yararlı organizmaların zararlı popülasyonunun azaltılması gereken yere salınması, sel veya mevsimsel aşılama yoluyla yapılabilir. Yararlı bir türün mevsimsel aşılama yoluyla sokulması, bir laboratuvarda üretilen veya başka şekilde üretilen yerli veya yerli olmayan faydalı türlerin açık havaya veya korunan bir alana sokulması anlamına gelir. Böyle bir organizma, otomatik olarak daha fazla üreme amacıyla büyüme mevsimi boyunca bir veya birkaç kez tanıtılır.
Biyotik korumanın kimyasal korumaya göre birçok avantajı vardır, çünkü biyotik korumada bitkilerde pestisit kalıntısı olmaz ve biyotik preparatların bir bekleme süresi yoktur, ayrıca bitkilere zarar vermezler, genellikle zararlı organizmaların direnç olgusunu etkilemezler, çevreyi kirletmezler ve bunları kullanan insanlar için tehlikeli değildirler.
Biyotik korumanın başarısı büyük ölçüde kullanıcının bilgisine bağlıdır, çünkü zararlı organizmalar ve bitkilerde neden oldukları değişiklikler ile zararlılık eşikleri hakkında iyi bir bilgi gereklidir. Bu nedenle kullanıcılar zararlı ve faydalı organizma türlerinin oluşumunu izlemek için iyi eğitilmelidir. Biyotik korumanın olumsuz özelliklerinden biri de yavaş çalışmasıdır. Kullanıcılar ayrıca faydalı organizmaların gelişim döngüsünü ve faydalılık eşiklerini bilmelidir. Ayrıca zararlı popülasyonunun büyüklüğüne bağlı olarak faydalı organizmalar içeren preparatları nasıl taşıyıp sakladığımızı, ne zaman tanıttığımızı, tanıtım yerindeki koşulların (sıcaklık, aydınlatma, nem) ve tanıtımdan önce hangi pestisitlerin kullanıldığını bilmek de çok önemlidir.
Faydalı organizmalar kullanıldığında, pestisit aynı anda kullanılamaz. Yanlış böcek ilacı kullanmak faydalı organizmalara zarar verir veya onları öldürür.
Biyotik korumada önemli bir sınırlama, yalnızca hedef olmayan organizmaları etkileyerek çevreye zarar veremeyeceği kanıtlanmış faydalı organizmaları kullanabilmemizdir. Yararlı organizma türleri yerli veya yabancı olabilir, bir ekosistemde her zaman yerli bir organizma (otokton) mevcuttur ve bu nedenle böyle bir organizmayı kullanırken olumsuz etkiler beklemiyoruz. Yerli olmayan bir organizma (allokton, egzotik), bölgede bulunmayan veya insanlar tarafından yerleşime kadar mevcut olmayan bir organizmadır. Bu konuda yararlı organizmaların tanıtılmasına ve kullanımına izin verilen yerli ve yerli olmayan faydalı organizmaların listeleri ülkelerin mevzuatlarında belirtilmiştir. Yalnızca bu listelerde yer alan organizmalar için önerilerde bulunulabilir.
“Mikroorganizmalar, bitki özleri, feromonlar, diğer düşük riskli maddeler ve temel maddelere dayalı bitki koruma ürünleri” kullanılarak pestisit kullanımının azaltılması
Bitki Koruma Ürünleri terimi altında, zararlı organizmalara karşı koruma amacıyla bitkilerin veya bitkisel ürünlerin korunmasına yönelik tüm maddeleri anlıyoruz. Entegre bitki korumada, kimyasal madde kullanımını azaltmak amacıyla, insan sağlığı, hayvanlar ve çevre açısından daha az tehlikeli ve daha az külfetli olan ürünler tercihen kullanılmaktadır. Bu aynı zamanda mikroorganizmalar, bitki özleri, feromonlar ve düşük riskli maddeler temelinde yapılan pestisitlerin kullanımını da içerir.
Entomopatojenik mikroorganizmalarla zararlı kontrolü
Entomopatojenik mikroorganizmalarla yapılan zararlı kontrolü, zararlı böcek türlerini kontrol etmek için entomopatojenik mantarlar, entomopatojenik bakteriler veya virüsler kullanıldığında ve kontrol böcek patolojisine dayandığında, o zaman mikrobiyotik korumadan da bahsediyoruz. Mantarlar, bakteriler veya virüsler kullanıma hazır olmalı, böylece depolanabilir ve uygulamadan sonra etkili bir şekilde aktive edilmeleri için yüksek bir canlılık seviyesini koruyabilirler. Entomopatojenik mantarlar çeşitli gelişim aşamalarındaki böcekleri enfekte eder (erişkin böcekler, larvalar, böcekler). Entomopatojenik mantarlar arasında, Beauveria ve Metarhizium cinslerinden gelen mantarlar zararlı kontrolünde en büyük faydayı göstermiştir, ancak birçok başka mantar türü de kullanılmakta ve test edilmektedir. Entomopatojenik bakteriler arasında, Bacillus thuringiensis onlarca yıldır zararlı kontrolü için yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu bakteriler, böceklerin sindirim sisteminde toksine dönüştürülen ve böceğin ölümüne neden olan kristaller biçiminde proteinler oluştururlar. Entomopatojenik virüsler, öncelikle yutulduklarında böcek larvalarını enfekte eder. Dar bir konakçı yelpazesine sahip virüsler biyotik koruma için özellikle uygundur. Organik ve entegre elma üretiminde, elma kurdunu kontrol etmek için Cydia pomonella granulosa virüsüne dayalı bir preparatın kullanımı Slovenya'da halihazırda yerleşik hale gelmiştir.
Mantar ve bakteri kaynaklı hastalıklara karşı koruma
Mantar ve bakterilere dayalı hastalıklara karşı korumada, mantarları parazitleyen veya üremelerini ve gelişmelerini engelleyen mantar ve bakteriler gibi organizmalar kullanılır. Parazitizm, rekabet ve antibiyozun yanı sıra, bazı yararlı mikroorganizmalar da bitkinin hastalığa karşı direncini artırmak veya bitki büyümesini teşvik etmek için hareket eder, bu da zararlı organizmaların neden olduğu hasara dayanmayı kolaylaştırır. Zararlılara karşı biyotik korumada koruyucu bir yaklaşım kullandığımız gibi, bitkiler için patojenik mantar veya bakterilerin kontrolünde, yetiştirme alanında zaten mevcut olan mikroorganizmaları kullanabilir veya bunların populasyonunu ve çeşitliliğini artırabiliriz. Organik madde (yeşil gübre, organik gübreler, kompostlanmış ağaç kabuğu ve diğer kompostlar) ekleyerek, toprağı gevşeterek ve yeterli nemi sağlayarak saprofit mantar ve bakterilerin üremesini teşvik ederiz. Bitki hastalıklarını kontrol etmek için mikrobiyotik preparatlar kullanırken, aktif mikroorganizmayı yok etmemek için diğer mantar öldürücülerle karıştırma konusunda uyarılara uyulmalıdır. Preparatlar sınırlı bir sıcaklık aralığında etkilidir, bazılarında faydalı mantar sporlarının çimlenmesini hızlandırmak için sprey bulamacını da önceden hazırlamak gerekir. Mikrobiyotik preparatlar için geri çekilme süreleri yoktur veya çok kısadır.
Bitki özlerine, feromonlara ve düşük riskli maddelere dayalı bitki koruma ürünleri kullanımı
Bitki ekstraktı, bir bitkide bulunan ve presleme, öğütme, ezme, damıtma, çıkarma, fermantasyon veya diğer bir işlemle bitkilerden veya parçalarından elde edilen bir veya daha fazla maddeden oluşur. Bitkilerin metabolik süreçlerinde üretilen ve bitkiyi zararlı organizmalardan korumada önemli bir rol oynayan çeşitli maddelerin kullanımını içerir. Dünyada bitki kökenli olarak oldukça iyi bilinen faydalı maddeler arasında, Chrysanthemum cinerariifolium veya Chrysanthemum coccineum'un tozu veya yağı formunda elde edilen doğal bir böcek ilacı olan ve aktif madde olarak piretrin içeren preparatlar yer alır. Böcek öldürücü aktiviteye sahip daha ticari olarak temin edilebilen preparatlar arasında ise teşbih ağacından (Azadirachta indica) elde edilen bir özüt de buluyoruz (neem yağı). Bu, caydırıcı görevi gören ve böcekleri beslenmekten alıkoyan salanin ve böceklerde büyümeyi engelleyen ve üreme ve metamorfozda bozulmalara neden olan azadirachtin dahil olmak üzere bir dizi ikincil metabolit içerir. Neem yağının böcek öldürücü etkisinin yanı sıra nematosidal, bakterisidal ve fungisidal etkisi de vardır.
Bitki koruma ürünleri grubu, bitkilerin yaşam süreçlerini ve büyümesini etkileyen besinler (bitki büyüme düzenleyicileri, bitkilerde direnci artıran maddeler) ve biyoteknik kontrol yöntemlerinin prosedürlerinde kullanılan maddeler (feromonlar, caydırıcılar veya kovucular) hariç tüm maddeleri içerir. Listelenen maddelerden bazıları özel kriterlere göre düşük riskli maddeler olarak tanımlanmaktadır. Düşük riskli maddeler hakkında bilgi Avrupa bitki koruma ürünleri veritabanında mevcuttur:
https://ec.europa.eu/food/plant/pesticides/eu-pesticides-database/active-substances/?event=search.as .
Temel maddelerin kullanımı
Bitki koruma amacıyla kullanılabilecek temel maddeler sorun oluşturmayan, hormonal dengesizlik yapmayan, nörotoksik veya immünotoksik etkisi olmayan maddelerdir. Bunlar başka amaçlar için onaylanmıştır ve normalde bitki koruma için kullanılmazlar ve bitki koruma ürünleri olarak piyasaya sürülmezler, ancak yine de temel maddelerden oluşan preparatlar halinde doğrudan bitki koruma için faydalıdırlar. Gıda kriterlerini karşılayan maddeler temel maddeler olarak kabul edilebilir. Avrupa Birliği'nde (AB) temel maddelerin kullanımı Avrupa Komisyonu tarafından onaylanmıştır.
Bitki korumasına yönelik temel maddeler olarak onaylanan izin verilen aktif maddelerin listesi MKGP-UVHVVR web sitesinde bulunabilir: https://www.gov.si/teme/osnovne-snovi-za-varstvo-rastlin/ . Bu maddelerin bir kısmı üçüncü sütunda belirtilen kullanıcı tarafından organik üretimde de kullanılabilir.
Kaynaklar
- https://www.gov.si/teme/trajnostna-raba-fitofarmacevtskih-sredstev/
- Bitkisel farmasötikler kanunu : http://www.pisrs.si/Pis.web/pregledPredpisa?id=ZAKO6355
- Emir yasaklayan the dolaşım Ve kullanmak ile ilgili kesin fitofarmasötikler _ _ bölge ile ilgili the Cumhuriyet ile ilgili Slovenya : http://www.pisrs.si/Pis.web/pregledPredpisa?id=ODRE2109
- Entegre düzenlemeler _ koruma ile ilgili bitkiler aykırı zararlı organizmalar : http://www.pisrs.si/Pis.web/pregledPredpisa?id=PRAV11530
- Kurallar _ _ doğru kullanmak ile ilgili fitofarmasötikler : http://www.pisrs.si/Pis.web/pregledPredpisa?id=PRAV11541
- Kural Kitabı _ koşullar için bitki ticareti _ koruma ürünler ve yönetim konusunda _ _ bulaşma üzerindeki verilerin _ satış ile ilgili bitki koruma ürünler : http://www.pisrs.si/Pis.web/pregledPredpisa?id=PRAV11540
- Fabrikada eğitime ilişkin yönetmelik _ koruma ürünler : http://www.pisrs.si/Pis.web/pregledPredpisa?id=PRAV11537